Бұл пікірді inbusiness.kz тілшісіне «KAUSSAR KOLDAU» ЖММ директоры, психолог, медиа тренер, ЮНИСЕФ-тің «Жасөспірімдер арасындағы суицидтің алдын алу превенциясы» жобасы бойынша өңірлік тренері Жания Бисенова сұхбат барысында айтты.
Балаға «сиқырлы сөздер» өте жақсы әсер етеді – Баланың бойынан суицидтік белгілер, қатты жабырқау, өмірден түңілу процестері байқалса, жанындағы адамның бірінші әрекеті қандай болуы керек? – Ең алдымен, сабыр сақтау – өте маңызды.
Себебі, ересек адамның үрейі ұшқаны немесе ашулануы баланың қорқынышын одан әрі күшейтеді. Сондықтан, баланың жанындағы ересектер барынша сабырлы болуға тырысуы қажет.
Одан кейін, бала өз мәселесімен бөліскен жағдайда немесе ересек адам өзі байқап отырған қиындыққа қатысты балаға жұмсақ болуы керек. Яғни, баланы кінәламау қажет. Сондай-ақ, баланы дінмен немесе ұятпен қорқытуға болмайды.
Бұл жерде ең маңыздысы – шынайы қамқорлық көрсету. Оны сөз арқылы да жеткізуге болады. Мысалы, балаға «Сен маған өте қымбатсың», «Сені жоғалтқым келмейді», «Саған көмектескім келеді», «Сенің өмір сүргеніңді қалаймын» деген сияқты сөздерді айту өте маңызды.
Менің тәжірибемде, әсіресе жасөспірімдермен жұмыс барысында, осындай қолдау білдіретін «сиқырлы сөздер» өте жақсы әсер етеді.
Тағы бір айта кетерлігі, мұндай жағдайда міндетті түрде кәсіби көмекке жүгіну керек. Себебі, жақын адамдар қаншалықты көмектескісі келгенімен, кәсіби тұрғыда ол мүмкін емес. Сондықтан, психолог маман кеңесіне жүгінген жөн.
Кей жағдайда, егер психикалық бұзылыстар байқалса немесе бала депрессия жағдайында болса, психиатр дәрігердің көмегі де өте маңызды. Егер бала бойынан осы жасқа тән емес белгілер, яғни суицидалды мінез-құлық байқалса, бұл – шұғыл назар аударуды қажет ететін жағдай.
Мұндай кезде немқұрайды қарап, мән бермей қалдыруға болмайды. Баланың бойында қалыпты емес мінез-құлық пайда болған жағдайда ерекше көңіл бөлу керек.
Мысалы, баланың тұйықталуы, жалғыздық сезімі, өзіне зиян келтіру әрекеттері, яғни қасақана денесіне зақым жасау (өзін күйдіру, денесін жарақаттау, тілгілеу) сияқты белгілер байқалса, немесе өзінің сүйікті заттарын тарата бастаса, бұл да – қауіпті белгі.
Мұндай жағдайда ең бірінші кезеңде балаға тікелей әрі ашық түрде сөйлесу қажет. Яғни қорықпай сұрау керек. – «Қоғамда суицид туралы көп жазбау керек» деген түсінік бар.
Бұл туралы не айтасыз? – Рас, қоғамда «суицид туралы айтуға болмайды, сұрауға болмайды» деген стереотип бар. Бірақ осы стигманы бұза отырып, баламен ашық сөйлесу, қорықпай сұрау – өте маңызды.
Көп адам «суицид туралы сұрасам, баланы соған итермелеймін» деп ойлайды. Маман ретінде айтарым, бұл – қате пікір. Керісінше, дер кезінде қойылған ашық сұрақ баланың өмірін сақтап қалуы әбден мүмкін.
Жасөспірімдермен жұмыс тәжірибесінде байқалғандай, балаға ашық сұрақ қойылған кезде, ол ішіндегі ауыр сезімін сыртқа шығарып, көмек алуға мүмкіндік табады. Енді оны қалай айту керек? «Мен сенің соңғы кезде қатты қиналып жүргеніңді байқап жүрмін», «Сенде өмір сүргің келмейтін сәттер бола ма?», «Өзіңе қол жұмсау туралы ойладың ба?» деген секілді сұрақтарды ашық қою баланың өмірін сақтауға көмектеседі.
Бұл жердегі негізгі мақсат – баланың ішіндегі ауыр сезімін, мәселесін сыртқа шығару, мәселесін айтуына мүмкіндік беру және сол арқылы көмек алуға алғашқы қадам жасау.
«Мен сені түсінуге тырысып жатырмын»: Балаға өтірік айтпау керек – Осы орайда, өз тәжірибеңізбен бөлісе отырсаңыз.
Балалармен қалай сөйлескен дұрыс? – Баланың сөзін бөлмеу де маңызды саналады. Жалпы, жасөспіріммен сөйлесу барысында осы қағидаға ерекше мән беру керек.
Бала өз мәселесін айтқанда оның сезімдерін құнсыздандырмаған жөн. Өкініштісі сол, кейде мынадай сөздер айтылып жатады: «Қоя ғой, бәрі жақсы болады», «Бұл да өтеді», «Сен неге бұған бола уайымдайсың?», «Сенен де қиын жағдайда жүрген адамдар бар», «Осыған бола сондай шешім қабылдайсың ба?», «Ата-анаңды ойламадың ба?».
Осындай сөздерді естіген жасөспірімдер, менің тәжірибемде керісінше, одан әрі тұйықталып, ештеңе айтқысы келмей қалады.
Сондықтан, дұрыс сөйлесу керек. Мен мынадай тәсілді қолданамын. «Саған шынымен де қиын екен, егер сенің орныңда мен болсам, не істерімді білмей отырмын?» деп айтамын.
Осындай сөздер жасөспірімге шынайы әсер етеді. Өйткені, бұл – оның мәселесін мойындау. Сонымен қатар, «Мен сені толық түсініп отырмын» деп айтпаймын. Оның орнына «Мен сені түсінуге тырысып жатырмын» деп айтамын.
Себебі, қазіргі жасөспірімдер өте сезімтал, олар бәрін байқайды. Кейде «Сіз мені қалай түсініп отырсыз?», «Сіз осындай жағдайды бастан өткердіңіз бе?» деп кері сұрақ қояды.
Сондай-ақ, балаға алғыс білдірудің де маңызы бар. Мысалы, «Өзіңнің мәселеңді менімен бөліскенің үшін рақмет!», «Мен саған көмектескім келеді», «Сен сияқты жағдайдағы балаларға көмектескен тәжірибем бар» деу – жасөспірім үшін өте маңызды.
Өйткені, ол өзін жалғыз емес екенін түсінеді. Осындай қиындықпен тек өзі ғана бетпе-бет келіп тұрған жоқ екенін сезіну оған үлкен қолдау береді. – Қоғамнан оқшауланып, мінез-құлқы өзгеріп жүрген балаға психологиялық көмек, қолдау ауадай керек.
Бірақ, арнайы мамандардың қызметіне жүгінуге көбі асықпайтын сияқты көрінеді. – Суицидалды мінез-құлық байқалған кезде, баланың жанындағы адамдар мәселені өзі ғана шешеміз деп ойламауы керек.
Себебі, бұл – өте күрделі жағдай. Әрі мұны кәсіби көмексіз толық шешу қиын. Өкінішке қарай, кейбір отбасы мұндай жағдайды жасырып қалуға тырысады.
«Сыртқа шығармайық», «Өзіміз ғана шешеміз» деген ой болады. Десе де, дәл осы жасыру, маманға жүгінбеу қайғылы жағдайларға әкеліп жатады. Яғни, уақытында көмек сұрамаудың салдары ауыр болуы мүмкін. Сондықтан, баланың жағдайы міндетті түрде кәсіби маманның бағалауын қажет етеді.
Бұл психологтың немесе психиатр дәрігердің көмегін талап ететін клиникалық жағдай болуы мүмкін. Сол себепті, маманға жүгінуден қорықпау керек, оны кейінге қалдырмау қажет.
Уақытылы көрсетілген кәсіби көмек баланың өмірін сақтап қалуы мүмкін. Тағы да айтқым келетін маңызды нәрсе, Қазақстан бойынша «150» және «111» сенім телефондары жұмыс істейді.
Бұл – кез келген уақытта, тіпті түнгі уақытта да хабарласуға болатын көмек көзі. Суицидалдық ой – баланың әлсіздігі емес, оның ресурстарының таусылуы – Кәсіби мамандардың қолдауы деп жатырмыз ғой, десе де ата-аналарына да көп нәрсе байланысты шығар.
– Суицидалды мінез-құлықтағы балаларға психологиялық қолдау көрсету – өте маңызды. Бұл қолдау тек кәсіби мамандар тарапынан ғана емес, ата-ананың қолдау көрсетуі баланы бақылаудан сенімге, тыйым салудан шынайы түсінуге бағыт алуы керек.
Яғни, бұл – ата-ана мен бала арасындағы эмоционалды байланыстың болуы. Эмоционалды байланыс – бала мен ата-ана арасындағы сенім.
Ол тек бала ата-анасына толық сенім артқан кезде ғана қалыптасады. Ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынаста әрдайым эмоционалдық сауаттылық бірінші орында болуы керек. Бала өз сезімдерін тануды, түсінуді үйренуі қажет.
Яғни, ол өзінің мұңын, ренішін, қорқынышын, қуанышын ашық айтып, бөлісе алуы керек. Ал ересектер баланың өз сезімдерін білдіруіне мүмкіндік беруі тиіс. Ең маңыздысы, бала бұл барлық сезімнің жаман емес екенін түсінуі керек.
Ол өз эмоцияларынан қорықпауы қажет. Ата-ана баласына сезімдердің табиғи нәрсе екенін, бірақ кейбір жағдайдың қауіпті болуы мүмкін екенін дұрыс түсіндіре алуы тиіс.
Ол үшін ата-ананың өзі де психологиялық тұрғыдан сауатты болуы шарт. Яғни, өз эмоцияларын басқара білуі, сабырлы түрде сөйлей алуы керек. Баланы мазалап жүрген мәселе, тығырыққа тіреген жағдай жаман нәрсе емес, ұят нәрсе емес екенін түсіндіру керек.
Мұндай қиындықтар ересектердің де өмірінде кездесетінін бала білуі қажет. Яғни, кез келген мәселені шешуге болады деген ой қалыптасуы керек. Бала ата-анасымен және айналасындағы адамдармен бірге бұл қиындықтарды уақытша, шешілетін жағдай ретінде қабылдауы тиіс.
Мұндай сенім тек бала ата-анасына толық сенген кезде ғана қалыптасады. Сондықтан, ата-ана баласына «Қандай қателік жасасаң да, мен сені түсінемін, мен әрқашан жаныңдамын» дегенді жеткізе білгені дұрыс.
– Қоғамда балаға төнетін қауіп-қатерлер де көбейіп кетті ғой. – Қазіргі уақытта буллинг, әсіресе кибербуллинг, кез келген баланың басынан өтуі мүмкін жағдайға айналып отыр.
Сол себепті, ата-аналармен кездескен әрбір сәтте мен осы тақырыпты міндетті түрде қозғаймын. Кездесудің басында да, соңында да, тіпті әрбір аудиторияда қайта-қайта айтып отырамын.
Өз тәжірибемде балалармен сөйлесу барысында бір нәрсені анық байқадым. Көп ата-ана баласына: «Қандай жағдай болса да, маған айт, мен саған көмектесемін» деп айтады.
Бірақ іс жүзінде бала қиын жағдайға тап болғанда, көбіне ата-анасына айтпайды. Неге? Себебі, балаларда көбіне «Анам бәрібір мені кінәлайды» деген қорқыныш болады. Сондықтан, ата-аналарға айтарым – сөз бен әрекеттің арасындағы айырмашылықты жою керек.
Балаға «Егер сен мектепте қиындыққа тап болсаң, біреулер сені ренжітсе, қысым көрсетсе немесе өзіңе ұнамайтын әрекеттер жасалса, мен сені кінәламаймын.
Қандай жағдай болса да, мен сенің жағыңдамын және саған қолдау көрсетемін» деп нақты түсіндіру керек. Дағдарыстық сәтте адамның санасы тарылады. Мәселені шешудің суицидтен басқа жолмен көре алмайды.
Көптеген әрекет бұл өлгісі келгендіктен емес, айналасындағыларға «Маған қиын болып жатыр, маған көмек керек» дегенді байқату үшін жасалады. Яғни, бұл – бір нәрсені білдіру, көмек сұрау, өзінің бар екенін білдіріп жүргенде, аяқталған суицид оқиғасы тіркеліп жатады.
Суицидалдық ой – баланың әлсіздігі емес. Тағы да қайталап айтайын, бұл – баланың ресурстарының таусылуы, оған көмек керектігін білдіруі. Өлу туралы айтатын әрбір бала шын мәнінде «көмектес» деп, көмекке мұқтаж екенін, жанайқайын, жанының қиналып жатқанын, ішкі күйзелісін көрсетіп жатады.
Оның сөзіне ешқашан «манипуляция» деп немесе жай ғана назар аударту деп немқұрайды қарауға болмайды.
Рубрика: Авто. Читать весь текст на inbusiness.kz.
Әр азамат үшін маңызды сәт Осындай форматтағы кездесулердің бірі бүгін «Тараз» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы» акционерлік қоғамына қарасты «Zhambyl Invest» фронт-офисында...
Өңірде жемқорлық тәуекелерін жою шаралары қарқынды түрде жүргізілуде Осы бағытта ҚР Мемлекеттік қызметі істері агенттінің Жамбыл облысы бойынша департаменті ҚР «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңында көзде...
El servicio de transferencia directa de dinero entre bancos se ha lanzado en Uzbekistán En Uzbekistán, se ha lanzado un nuevo servicio en formato Account-to-Account (A2A), que fortalece la cooperación entre los bancos y proporciona comod...
En Uzbekistán, el sistema de comercio no líquido incrementa los recursos bancarios A partir del 1 de abril de 2026, en Uzbekistán, se prevé que las transacciones de bienes inmuebles y automóviles se realicen en forma no líquida. Seg...
«Тақиялы періште» спектаклінің премьерасы – ШҚО Шығыс Қазақстан облыстық драма және оперетта театрында танымал «Тақиялы періште» фильмі желісімен қойылған музыкалық спектакльдің тұсаукесері өтті. Қ...
Олимпиада чемпионын жеңген Руслан Курбанов әлем кубогының жартылай финалында Семсерлесуден Ұлттық құрама спортшысы Руслан Курбанов Астана қаласында өтіп жатқан әлем кубогының 1/4 айналымында қарсыласын жеңді. Отандасымыз жарты...
Yuxudan oyanan kimi bunları edin Mütəxəssislərin fikrincə canlı və sağlam beyinə sahib olmaq üçün səhərlər müəyyən vərdişləri müntəzəm olaraq tətbiq etməlisiniz.Axşam.az xarici media...
Conflit autour du «mensonge» entre les États-Unis et l’Ukraine: Rubio répond fermement à Zelensky Un refroidissement inattendu est apparu dans les relations diplomatiques entre Washington et Kyiv. Le secrétaire d’État américain Marco Rubio a ferme...
Le service de transfert direct d’argent entre banques a été lancé en Ouzbékistan En Ouzbékistan, un nouveau service au format Account-to-Account (A2A), qui renforce la coopération entre les banques et offre des commodités suppléme...
Ulduz falı: 28 mart, 2026-cı il Bizimyol.info günlük bürcləri təqdim edir: Qoç Gün çoxlu yeni tapşırıqlar gətirəcək və onların heç də hamısının öhdəsindən təkbaşına gələ bilməyəcəks...
«Бұтақты» визит-орталығы ашылды STEPPENEWS.KZ: Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 30 жылдық мерейтойына орай, Алматы тауларының ең көрікті жерлерінің бірінде заманауи «Б...
NIO ET7: цифрлық дәуірдің интеллектуалды көлігі STEPPENEWS.KZ: Қазіргі автонарықта технологиялық бәсеке күн сайын күшейіп келеді. Әсіресе қытайлық электромобиль өндірушілері инновация жағынан алдың...
Что изменится в Астане: новый закон о статусе столицы вынесли на обсуждение Проект закона «О статусе столицы» опубликовали на сайте «Открытые НПА». Обсуждение продлится до 20 апреля, сообщает Paddock.pro. «Закон регулирует об...
Кредит «Жайлау» под 6% годовых на развитие пастбищ запустят в Казахстане Источник фото: ElDala.kz Минсельхоз РК разрабатывает новый кредитный продукт «Жайлау», предназначенный для поддержки отгонного животновод...
Kazakhstan Promotes Water Initiative and Agricultural Cooperation at UN-Water Meeting The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ASTANA — A Kazakh delegation led by First Deputy Foreign Ministe...
Central Asia Needs Balanced Energy Mix to Avoid Shortages, Experts Say The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ASTANA – A middle-path strategy based on the World Energy Counci...
Yuxudan oyanan kimi bunları edin Mütəxəssislərin fikrincə canlı və sağlam beyinə sahib olmaq üçün səhərlər müəyyən vərdişləri müntəzəm olaraq tətbiq etməlisiniz.Axşam.az xarici media...
Vərəm xəstəliyinə niyə kişilər daha çox YOLUXUR? Azərbaycanda vərəm xəstələrinin təxminən üçdə ikisini kişilər, üçdə birini isə qadınlar təşkil edir”. Bu sözləri Səhiyyə Nazirliyi Elmi Tədqiqa...
Bu gün işıqlar bir saatlıq söndürüləcək Yer Saatı Ümumdünya Təbiət Fondu (WWF) tərəfindən təşkil edilən və hər il mart ayının son şənbə günü keçirilən qlobal illik beynəlxalq təşəbbüsdür. B...
Middle East Escalation: The Dangerous Game Between Trump and Tehran The situation in the Middle East is escalating not by the hour, but by the minute. The diplomatic tension between the Donald Trump administration and...
US–Ukraine “lie” dispute: Rubio sharply responds to Zelensky An unexpected chill has emerged in the diplomatic relations between Washington and Kyiv. U.S. Secretary of State Marco Rubio sharply rejected the sta...
Шыңғыс хан Моңғолиядан емес пе? Ескі карталар мен шежірелер үйреншікті нұсқаны бұзады Тарихты жеңгендер жазады. Ал кейін оны оқулықтарға бекітіп, ешкім сұрақ қоймайтындай етеді. Бірақ кейде өткеннің өзі жарықшақ береді. Сол жарықтан мү...
Орталық Азия ойын ережесін өзгертуде: Лондон аймаққа жаңа стратегиямен кіріп жатыр Украинадағы соғыс жаһандық тепе-теңдікті өзгертті — және Орталық Азия алғашқылардың бірі болып сыртқы саясатын қайта құра бастады. Ондаған жылдар бой...
İlham Əliyev Dərbənddəki Azərbaycan Teatrının kollektivini təbrik etdi Prezident İlham Əliyev Dərbənddəki Azərbaycan Dövlət Musiqili Dram Teatrının yenidənqurmadan sonra açılış münasibətilə kollektivə təbrik ünvanlayıb. ...
Орта Шығыстағы кернеу: Трамп пен Тегеран арасындағы қауіпті ойын Орта Шығыстағы жағдай сағат сайын емес, минут сайын ушығып барады. Дональд Трамп әкімшілігі мен Тегеран арасындағы дипломатиялық кернеу дағдарыс шегі...
АҚШ пен Украина арасындағы «өтірік» дауы: Рубио Зеленскийге қатаң жауап берді Вашингтон мен Киев арасындағы дипломатиялық қатынастарда күтпеген салқындау пайда болды. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Украина президентінің мә...
Qaysi musulmon bemor musulmonni ko‘rgani borsa, yetmish ming farishta kechqurungacha unga duoi xayr qiladi Islomda bemorlarni ziyorat qilish ulkan ajrlarga ega bo‘lish manbaidir. Ba’zi ulamolar bemor ziyoratini vojib deganlar. Ko‘pchiliklari sunnat deyishg...
“Kinoda pul zo‘r bo‘lganida to‘yga chiqmasdim”. Dilnoza Kubayeva gonorari, qo‘shiqlari va xorijiy tilni o‘rganayotgani haqida O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Dilnoza Kubayeva doim o‘z qadriyatlariga sodiq qoladigan ayol. Xalq orasida u haqda eng qimmat gonorar oladiga...
Spannungen im Nahen Osten: Das gefährliche Spiel zwischen Trump und Teheran Die Lage im Nahen Osten spitzt sich nicht stundenweise, sondern minutengenau zu. Das „Kräftemessen“ zwischen der Verwaltung von Donald Trump und Tehe...
„Lügen“-Konflikt zwischen USA und Ukraine: Rubio antwortet Selenskyj scharf Eine unerwartete Abkühlung ist in den diplomatischen Beziehungen zwischen Washington und Kiew aufgetreten. Der US-Außenminister Marco Rubio wies die ...
Ulduz falı: 28 mart, 2026-cı il Bizimyol.info günlük bürcləri təqdim edir: Qoç Gün çoxlu yeni tapşırıqlar gətirəcək və onların heç də hamısının öhdəsindən təkbaşına gələ bilməyəcəks...
Жеңіліс арқылы жеткен жеңіс: Елдос Сметов феномені Елдос Сметов — Қазақстанның ең танымал дзюдошыларының бірі, ел намысын әлемдік аренада абыроймен қорғап жүрген Олимпиада чемпионы. Ол 1992 жылы 9 қыр...
ҚАЗАҚТЫҢ ЖАС БАРЫСЫ Жетістікке әр адам әртүрлі жолмен жетеді. Бірі білім арқылы биіктерді бағындырса, енді бірі өмірдің қиындықтарына төтеп беру арқылы шыңдалады. Ал бүг...
Трансгендерлердің Олимпиадаға қатысуына тыйым салынды Халықаралық Олимпиада комитеті әйелдер жарыстарына жаңа ереже енгізді. Ендігі жерде трансгендер спортшылардың Олимпиадаға қатысуына тыйым салынатын б...
«Жер сағаты» акциясы: Қазақстан бір сағатқа жарықты сөндіреді Акцияға ел бойынша жүздеген нысан — бизнес орталықтардан бастап маңызды ғимараттарға дейін қатысады, деп хабарлайды Orda.kz. 28 наурыз күні Қазақстан...
Hyundai Elantra 2027 помічена на дорожніх тестах Компанія Hyundai готує масштабне оновлення для одного зі своїх найпопулярніших седанів. Фотошпигунам вдалося зафіксувати передсерійний прототип Hyund...
У кого в Україні можуть вилучити автомобіль для потреб ЗСУ: пояснення правил В умовах воєнного стану в Україні діє так званий військово-транспортний обов’язок — механізм, який дозволяє державі тимчасово залучати транспорт гром...
Tensions au Moyen-Orient: le jeu dangereux entre Trump et Téhéran La situation au Moyen-Orient ne se détériore pas à l'heure près, mais minute par minute. La démonstration de force entre l'administration de Donald T...
Conflit autour du «mensonge» entre les États-Unis et l’Ukraine: Rubio répond fermement à Zelensky Un refroidissement inattendu est apparu dans les relations diplomatiques entre Washington et Kyiv. Le secrétaire d’État américain Marco Rubio a ferme...
Tensions au Moyen-Orient: le jeu dangereux entre Trump et Téhéran La situation au Moyen-Orient ne se détériore pas à l'heure près, mais minute par minute. La démonstration de force entre l'administration de Donald T...
Conflit autour du «mensonge» entre les États-Unis et l’Ukraine: Rubio répond fermement à Zelensky Un refroidissement inattendu est apparu dans les relations diplomatiques entre Washington et Kyiv. Le secrétaire d’État américain Marco Rubio a ferme...
Маҷмааи «Қалъаи Хуҷанд» маркази муаррифии таъриху фарҳанги халқи тоҷик мебошад ДУШАНБЕ, 28.03.2026. /АМИТ «Ховар»/. Маҷмааи фарҳангию таърихии «Қалъаи Хуҷанд» яке аз мавзеъҳои хушманзару диққатҷалбкунандаи сайёҳии шимоли Тоҷикис...
Моҳи апрел даври якуми Озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғи маърифат» баргузор мегардад ДУШАНБЕ, 26.03.2026. /АМИТ «Ховар»/. Моҳи апрел дар муассисаҳои таълимӣ, муассисаҳои илмӣ ва дигар ташкилот даври якуми Озмуни ҷумҳуриявии «Илм-фурӯғ...
Spannungen im Nahen Osten: Das gefährliche Spiel zwischen Trump und Teheran Die Lage im Nahen Osten spitzt sich nicht stundenweise, sondern minutengenau zu. Das „Kräftemessen“ zwischen der Verwaltung von Donald Trump und Tehe...
„Lügen“-Konflikt zwischen USA und Ukraine: Rubio antwortet Selenskyj scharf Eine unerwartete Abkühlung ist in den diplomatischen Beziehungen zwischen Washington und Kiew aufgetreten. Der US-Außenminister Marco Rubio wies die ...
Орталық Азияның үздік IT мамандары анықталды Жарысқа Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түрікменстаннан келген 20 жастан асқан ең мықты қатысушылар жиналды. Олар 3 млн теңге жүлде ...
Семсерлесуден Астанадағы Әлем кубогына 46 елден 500-ге жуық спортшы қатысып жатыр Бұл – Халықаралық семсерлесу федерациясы (FIE) қолдауымен ұйымдастырылатын маңызды турнирлердің бірі. Қазақстан мұндай деңгейдегі жарысты тарихында а...
Yuxudan oyanan kimi bunları edin Mütəxəssislərin fikrincə canlı və sağlam beyinə sahib olmaq üçün səhərlər müəyyən vərdişləri müntəzəm olaraq tətbiq etməlisiniz.Axşam.az xarici media...
Vərəm xəstəliyinə niyə kişilər daha çox YOLUXUR? Azərbaycanda vərəm xəstələrinin təxminən üçdə ikisini kişilər, üçdə birini isə qadınlar təşkil edir”. Bu sözləri Səhiyyə Nazirliyi Elmi Tədqiqa...
Bu gün işıqlar bir saatlıq söndürüləcək Yer Saatı Ümumdünya Təbiət Fondu (WWF) tərəfindən təşkil edilən və hər il mart ayının son şənbə günü keçirilən qlobal illik beynəlxalq təşəbbüsdür. B...
RATINHO FERREIRA – NEFTCHI BU KATTA OILA Jamoamizning braziliyalik yarim himoyachisi Ratinho Ferreira bugun jamoa matbuot xizmatiga bergan intervyusida mavsum boshlanishi, jamoaga moslashuvi...
TO‘RTINCHI G‘ALABA! Islombek Ismoilov shogirdlari to‘rtinchi tur bellashuvida Toshkentning «Lokomotiv» klubini qabul qildi. Farg‘onada o‘tkazilgan bu uchrash...
Трансгендерлердің Олимпиадаға қатысуына тыйым салынды Халықаралық Олимпиада комитеті әйелдер жарыстарына жаңа ереже енгізді. Ендігі жерде трансгендер спортшылардың Олимпиадаға қатысуына тыйым салынатын б...
«Жер сағаты» акциясы: Қазақстан бір сағатқа жарықты сөндіреді Акцияға ел бойынша жүздеген нысан — бизнес орталықтардан бастап маңызды ғимараттарға дейін қатысады, деп хабарлайды Orda.kz. 28 наурыз күні Қазақстан...
«Бұтақты» визит-орталығы ашылды STEPPENEWS.KZ: Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің 30 жылдық мерейтойына орай, Алматы тауларының ең көрікті жерлерінің бірінде заманауи «Б...
NIO ET7: цифрлық дәуірдің интеллектуалды көлігі STEPPENEWS.KZ: Қазіргі автонарықта технологиялық бәсеке күн сайын күшейіп келеді. Әсіресе қытайлық электромобиль өндірушілері инновация жағынан алдың...
Jadiger: Білімді жүйеге айналдыру — басты миссия Хаос пен білімнің арасы: Мен неге бұл жобаны бастадым? Бәріңізге сәлем! Менің атым-жөнім — Әлқуат Жұмата